Energietransitie biedt grote kansen

Begin deze maand presenteerde minister Kamp van Economische Zaken namens het kabinet zijn verregaande Energieagenda. Daarin beschrijft het kabinet het einddoel voor 2050 – nauwelijks uitstoot van CO2 – en de route daarnaartoe. Om de doelstellingen ook daadwerkelijk te halen, is een nieuwe mind-set nodig: de energietransitie wordt nog te vaak gezien als ‘kostenpost’ terwijl die juist grote kansen biedt voor duurzame economische groei en werkgelegenheid in Nederland. Aldus Knut Schwalenberg, directievoorzitter AkzoNobel Nederland, en André Veneman, directeur Corporate Sustainability AkzoNobel in FD.

De uitdaging van klimaatverandering is groot en de ambities zijn terecht hoog. Het reduceren van CO2-uitstoot is noodzakelijk maar is niet van de ene op de andere dag gerealiseerd. Het vraagt een forse inspanning en een langjarig commitment van alle betrokken sectoren.

AkzoNobel wil wereldwijd vooroplopen op het gebied van duurzaamheid — nu al is 40% van ons wereldwijde energiegebruik duurzaam en in 2020 zal bijna de helft van ons energieverbruik in de 80 landen waarin we actief zijn duurzaam zijn — en het is onze ervaring dat een nieuwe mind-set verfrissend is, nieuw perspectief biedt en verbindend werkt.

Als wij in 2050 een CO2-arme economie willen zijn, moeten wij anders naar onze energiehuishouding kijken. CO2-reductie kan langs meerdere wegen worden bereikt. Zo laten we nog een groot potentieel aan energiebesparing onbenut. Oorzaak is dat energie-efficiency in de huidige beleidsopzet wordt vastgesteld in termen van finaal eindgebruik en niet in primair energiegebruik. Daardoor blijven aanzienlijke mogelijkheden voor energie-effciency onbenut. De Nederlandse industrie heeft bijvoorbeeld aanzienlijke hoeveelheden restwarmte die zeer waardevol is voor de verwarming van huishoudens en ook de gaswinning in Groningen helpt reduceren.

Energie-efficiency vraagt om concrete investeringen en samenwerking tussen bedrijven en overheid in nieuwe technologie en infrastructuur, verduurzaming van energie en grondstoffen en nieuwe businessmodellen. Het is daarmee ook een innovatiediscussie; daar liggen de komende jaren nog grote kansen voor onze economie.

Ook langs de grondstoffen- en materialenkant kan CO2-reductie bereikt worden, via de productketen in de circulaire economie. Door bijvoorbeeld langere levensduur van producten en het stimuleren van hergebruik. Ook kan CO2 als grondstof worden benut. AkzoNobel werkt onder andere samen met start-up Photanol aan de omzetting door algen van CO2 in grondstoffen. Richting 2050 worden dergelijke oplossingen steeds belangrijker voor een CO2-arme economie. Daarom moeten we investeren in het innovatiebeleid om straks deze toepassingen mogelijk te maken.

Nederland heeft een relatief omvangrijke energie-intensieve industrie (onder andere chemie, staal, papier, cement, raffinage) waarin een aanzienlijk deel van ons bruto nationaal product wordt verdiend en die voor veel werkgelegenheid en hoogwaardig onderzoek zorgt. Deze industrie is veelal geconcentreerd in sterke industrieclusters.

De energie-intensieve industrie biedt een groot en slim potentieel om met de toenemende wisseling van vraag en aanbod in ons energiesysteem om te gaan. Door het op- en afregelen van de productie kan de industrie schommelingen in energievraag- en aanbod opvangen. Vergelijk het met een accufunctie of een smart grid in wijken, maar dan op een veel grotere schaal. Door onze energievoorziening in Nederland steeds meer te gaan zien als een integraal systeem — en de kansen die de industrie daarin biedt mee te nemen — kunnen grote maatschappelijke voordelen bereikt worden.

Ook kan de industrie een leidende rol spelen in het opzetten van vraaggestuurde nieuwe samenwerkingsvormen. In Nederland werkt AkzoNobel bijvoorbeeld met verschillende bedrijven in de afval- en energiesector samen aan duurzame biostoom — een belangrijke energiebehoefte in de industrie. Ook waren wij recentelijk initiatiefnemer van een unieke publiek-private samenwerking. Een consortium van AkzoNobel, DSM, Google en Philips realiseert samen met het grootste burgerinitiatief van Nederland Windpark Krammer, een groot nieuw windpark in Zeeland.

Laten we de energietransitie vooral zien als een kans voor Nederland. Hierdoor kunnen we de transitie versnellen en soepeler laten verlopen. Dat is verfrissend en zorgt voor een nieuw perspectief: verduurzaming van de industrie én economische groei. Niet omdat het kan maar omdat het moet.

 Bron: FD