Hoogwaterbeschermings- programma investeert 24 miljoen euro

In Nederland zijn we nooit klaar met werken aan dijken. Een belangrijke vraag die we ons daarbij blijven stellen is: hoe kunnen we dijkversterking beter, sneller en goedkoper maken? Experts uit het hele land, afkomstig uit de ‘gouden driehoek’ – marktpartijen, kennisinstituten en overheden – denken daar met elkaar over na in de Projectoverstijgende Verkenning Macrostabiliteit (POVM). In vier clusters worden zij uitgedaagd met innovatieve oplossingen te komen voor het faalmechanisme macrostabiliteit. Om de oplossingen zo toepasbaar mogelijk te laten zijn, worden de methodes direct beproefd en waar mogelijk ingezet als pilot in projecten.

Deze verkenning maakt onderdeel uit van het Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP) en wordt getrokken door Waterschap Rivierenland. Het Plan van Aanpak is goedgekeurd en daarmee is het budget van 24,2 miljoen euro vastgesteld. Daarom overhandigde directeur van het Hoogwaterbeschermingsprogramma Erik Kraaij op woensdag 2 december tijdens de eerste Stuurgroepbijeenkomst de beschikking aan voorzitter van de Stuurgroep dijkgraaf Gerhard van den Top en heemraad Goos den Hartog van Waterschap Rivierenland.

Erik Kraaij, directeur Hoogwaterbeschermingsprogramma: “Binnen het Hoogwaterbeschermingsprogramma zijn van de 1.100 kilometer aan afgekeurde dijken zo’n 400 km kwetsbaar qua macrostabiliteit. Met deze investeringen hopen we innovatieve manieren te vinden waarop we kunnen voorkomen dat een dijk afglijdt en wegzakt, zoals we in Wilnis zagen in 2003. De klassieke aanpak van macrostabiliteit neemt vaak veel ruimte in beslag en is kostbaar. Slimmere oplossingen om dijkversterking beter, sneller en goedkoper te maken zijn daarom hard nodig.”

Samenwerken
De verwachting is dat door een gezamenlijke inspanning van onder andere waterkeringbeheerders, kennisinstellingen, ingenieursbureaus en aannemers de nu aanwezige – en door de tijd toenemende – opgave voor macrostabiliteit kan worden verkleind.

Uitdagingen in vier clusters
Binnen de POV Macrostabiliteit zijn vier clusters opgericht waarin experts nadenken over innovaties. Het cluster Innovaties in versterkingstechnieken richt zich op de doorontwikkeling van vier typen technieken waarmee stabiliteitsproblemen, vooral in beperkte ruimte, kunnen worden opgelost. Het cluster Rekenmethodieken richt zich op de inbreng van nieuwe inzichten en slimmer rekenen, om zo de werkelijke sterkte beter te kunnen benaderen en meer vervormingen in constructies te kunnen toestaan om zo de opgave te beperken. Van het cluster Monitoring wordt verwacht dat o.a. een handreiking voor ‘lifecycle monitoring’ positieve resultaten zal hebben op het sneller en nauwkeuriger kunnen ontwerpen van dijkversterkingen. Het cluster Procesverbetering tenslotte richt zich op de nu nog wat diffuse regelgeving voor de veiligheids- en bouweisen, en de manier waarop met innovatief inschrijven moet worden omgegaan.

Direct toepasbaar door proeven en pilots
De POV Macrostabiliteit werkt samen met een vijftal referentieprojecten. De referentieprojecten zijn dijkversterkingsprojecten die in de planfase zitten en waar de stabiliteitsproblematiek de belangrijkste reden van afkeuring was. Deze projecten worden door de POVM ‘bediend’ met kennisontwikkeling, nieuwe inzichten en innovatieve technieken. Vragen uit deze projecten zijn leidend voor de onderwerpen die worden opgepakt waarmee de verbinding met de praktijk heel direct wordt gemaakt. Resultaten uit de POV Macrostabiliteit worden toepasbaar voor waterkeringen in Nederland waar een macrostabiliteitsprobleem aan de orde is, of waar dit een reden is voor afkeuring. Proeven waar de POV Macrostabiliteit zich momenteel mee bezighoudt zijn (onder andere) de ontwikkeling van de JLD-Dijkstabilisator en vacuümconsolidatie. Naar verwachting zal laatstgenoemde proef begin volgend jaar van start gaan. Een pilot voor dijkvernageling is onlangs uitgevoerd bij Lekdijk Vianen.

De POV Macrostabiliteit
Binnen het Hoogwaterbeschermingsprogramma, een samenwerkingsverband tussen waterschappen en Rijksoverheid, is een aantal projectoverstijgende verkenningen (POV) opgezet met als doel om dijkversterking beter, sneller en goedkoper te maken. De POV Macrostabiliteit is er hier één van. In deze verkenning wordt samen met waterkeringbeheerders, het bedrijfsleven en kennisinstellingen gezocht naar kennis- en productinnovaties om het faalmechanisme macrostabiliteit effectiever te kunnen aanpakken. De onderzoeken worden gekoppeld aan enkele dijkversterkingsprojecten van de betrokken waterschappen zodat de praktische toepassing direct wordt aangetoond.

Hoogwaterbeschermingsprogramma
Nederland is kwetsbaar voor overstromingen vanuit de grote rivieren, de meren, de Noordzee en de Waddenzee. Nederland heeft 3500 km dijken, dammen en duinen die van levensbelang zijn voor de veiligheid van 17 miljoen inwoners. We moeten er te allen tijde op kunnen vertrouwen dat die waterkeringen sterk genoeg zijn. In het landelijke Hoogwaterbeschermingsprogramma voeren de waterschappen en het ministerie van Infrastructuur en Milieu (Rijkswaterstaat) maatregelen uit om deze waterkeringen aan de wettelijke veiligheidsnorm te laten voldoen, nu en in de toekomst.